Posts

рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЕрд╢ोрдХ рдХा рдк्рд░ाрдЪीрди рд░ाрдЬ рдорд╣рд▓ рдкाрдЯрд▓िрдкुрдд्рд░

рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЕрд╢ोрдХ рдХे рдорд╣рд▓ рдХे рдЕрд╡рд╢ेрд╖ рдкрдЯрдиा рдХे рдХुрдорд░рд╣рд░ (Kumhrar) рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ैं। рдпрд╣ рд╡рд╣ рд╕्рдерд▓ рд╣ै рдЬрд╣ाँ рдк्рд░ाрдЪीрди рдкाрдЯрд▓िрдкुрдд्рд░ рдХी рдЦुрджाрдИ рд╣ुрдИ рдеी । ЁЯУН рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕्рдеिрддि рдФрд░ рд╣ाрд▓िрдпा рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ рдЖрдЬ рдпрд╣ рд╕्рдерд▓ рднाрд░рддीрдп рдкुрд░ाрддрдд्рд╡ рд╕рд░्рд╡ेрдХ्рд╖рдг (ASI) рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рд╣ै। рд╣ाрд▓ рдХे рд╡рд░्рд╖ों рдоें рдпрд╣ाँ рдмрдб़े рдмрджрд▓ाрд╡ рд╣ुрдП рд╣ैं: · рджрд╢рдХों рддрдХ рджрдлрди рд░рд╣ा рдорд╣рд▓: 2004 рдоें рднूрдЬрд▓ рд░िрд╕ाрд╡ рд╕े рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз 80-рд╕्рддंрднों рд╡ाрд▓े рд╕рднाрдЧाрд░ рдХो рд░ेрдд рдФрд░ рдоिрдЯ्рдЯी рд╕े рдврдХ рджिрдпा рдЧрдпा рдеा । · рдкुрдиः рдЙрдд्рдЦрдирди рд╢ुрд░ू: рджिрд╕ंрдмрд░ 2024 рдоें ASI рдиे 20 рд╕ाрд▓ рдмाрдж рдЗрд╕ рд╕рднाрдЧाрд░ рдХे рдПрдХ рд╣िрд╕्рд╕े рдХो "рдЕрдирдХрд╡рд░ рдХрд░рдиे" (unravelling) рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╢ुрд░ू рдХी рд╣ै। рдпрд╣ рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╕्рддंрднों рдХो рдлिрд░ рд╕े рдЦोрджрдХрд░ рдмाрд╣рд░ рдиिрдХाрд▓рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै । ЁЯЧ┐ рдЙрдд्рдЦрдирди рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдФрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рдЦोрдЬें рдпрд╣ां рдХी рдЦुрджाрдИ рд╕рджिрдпों рдкुрд░ाрдиी рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें 600 рдИрд╕ा рдкूрд░्рд╡ рд╕े рд▓ेрдХрд░ 600 рдИрд╕рд╡ी рддрдХ рдХे рдЪाрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдХाрд▓ рдоिрд▓े рд╣ैं : · рдкрд╣рд▓ी рдЦुрджाрдИ (1912-1915): рдЕрдоेрд░िрдХी рдкुрд░ाрддрдд्рд╡рд╡िрдж् рдбी.рдмी. рд╕्рдкूрдирд░ рдиे рдПрдХ рдЪрдордХрджाрд░ рдкрдд्рдерд░ рдХा рд╕्рддंрдн рдФрд░ рдХрдИ рдЯुрдХрдб़े рдЦोрдЬे । · рджूрд╕рд░ी рдЦुрджाрдИ (1951-1955): рдХे.рдкी. рдЬाрдпрд╕рд╡ाрд▓ рдиे рд╢ोрдз рд╕ंрд╕्рдеाрди рдХे рддрд╣рдд рдЦुрджाрдИ рдХрд░ рдХुрд▓ 80 рд╕्рддंрднों рдХे рд╕्рдеाрдиों рдХा рдкрддा рд▓рдЧाрдпा, рдЬिрд╕рд╕े рдЗрд╕े рдЕрд╕ेंрдмрд▓ी рд╣ॉрд▓ рдСрдл 80 рдк...

рдбॉ. рд╕ुрд╢ीрд▓ा рдЯाрдХрднौрд░े рдХा рдХрд╣ाрдиी рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ 'рдЪुрдиी рд╣ुрдИ рдХрд╣ाрдиीрдпाँ'

рдбॉ. рд╕ुрд╢ीрд▓ा рдЯाрдХрднौрд░े рдХा рдХрд╣ाрдиी рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ 'рдЪुрдиी рд╣ुрдИ рдХрд╣ाрдиीрдпाँ' (1997) рд╣िंрджी рджрд▓िрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХी рдПрдХ рдоाрд░्рдоिрдХ рдзрд░ोрд╣рд░ рд╣ै। рдпрд╣ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХेрд╡рд▓ рдХрд╣ाрдиिрдпों рдХा рд╕рдоूрд╣ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрди рдХрд░ोрдб़ों рдЪुрдк्рдкिрдпों рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рд╣ै, рдЬिрди्рд╣ें рд╕рдоाрдЬ рдиे рдЬाрддि рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЕрдирд╕ुрдиा рдХрд░ рджिрдпा। рдЖрдЗрдП рдЗрд╕ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХृрддि рдХी рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХрд░рддे рд╣ैं। ЁЯЦЛ️ рд░рдЪрдиाрдХाрд░: рджрд▓िрдд рдЪेрддрдиा рдХा рд╕рд╢рдХ्рдд рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдбॉ. рд╕ुрд╢ीрд▓ा рдЯाрдХрднौрд░े рдХा рдЬрди्рдо 4 рдоाрд░्рдЪ 1954 рдХो рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рд╣ोрд╢ंрдЧाрдмाрдж рдЬ़िрд▓े рдХे рдПрдХ рдиिрд░्рдзрди рджрд▓िрдд рд╡ाрд▓्рдоीрдХि рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рд╣ुрдЖ рдеा। рд╣िंрджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рдбॉ. рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рдоें рдПрдо.рдП. рддрдеा рдкीрдПрдЪ.рдбी. рдХी рдЙрдкाрдзि рдк्рд░ाрдк्рдд, рдбॉ. рдЯाрдХрднौрд░े рд╣िंрджी рдХी рд╡рд░िрд╖्рда рд▓ेрдЦिрдХा, рдХрд╡рдпिрдд्рд░ी рдПрд╡ं рдиाрдЯрдХрдХाрд░ рд╣ैं। 'рджрд▓िрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЕрдХाрджрдоी' рдФрд░ 'рдк्рд░ेрдордЪрди्рдж рд╕्рдоृрддि рдХрдеा рд╕рдо्рдоाрди' рдЬैрд╕े рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ों рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд, рдЙрдирдХा рд▓ेрдЦрди рджрд▓िрдд-рд╕ंрд╡ेрджрдиा рдФрд░ рд╕्рдд्рд░ी-рд╕рд░ोрдХाрд░ों рдХो рдХेрди्рдж्рд░ рдоें рд░рдЦрддा рд╣ै। ЁЯУЦ рдХृрддि рдХा рдкрд░िрдЪрдп · рдк्рд░рдХाрд╢рди рд╡рд░्рд╖: 1997 · рдХрд╣ाрдиिрдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा: рдХुрд▓ 9 рдХрд╣ाрдиिрдпाँ · рдк्рд░рдХाрд╢рдХ: рдпрд╣ рдХृрддि рд╡ाрдгी рдк्рд░рдХाрд╢рди, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдИ рд╣ै。 · рд╕्рд╡рд░ рдФрд░ рдХрде्рдп: рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдХी рдЕрдзिрдХрддрд░ рдХрд╣ाрдиिрдпाँ 'рд╡िрдж्рд░ोрд╣ाрдд्рдордХ' рд╣ैं рдФрд░ рджрд▓िрдд рд╕рдоाрдЬ рдХे рдЬी...

рдЬीрд╡рдиी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЙрдж्рднрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХीрдЬिрдП

рд╣िंрджी рдЬीрд╡рдиी рд╕ाрд╣िрдд्рдп (Biography) рдХा рдЙрдж्рднрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдЖрдд्рдордХрдеा рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдХुрдЫ рднिрди्рди рд░рд╣ा рд╣ै। рдЬрд╣ाँ рдЖрдд्рдордХрдеा рдоें рд▓ेрдЦрдХ рд╕्рд╡рдпं рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХा рд╡ृрдд्рддांрдд рд▓िрдЦрддा рд╣ै, рд╡рд╣ीं рдЬीрд╡рдиी рдоें рдХोрдИ рдЕрди्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдХिрд╕ी рд╡िрднूрддि рдХे рдЬीрд╡рди, рдХाрд░्рдпों рдПрд╡ं рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХा рдЪिрдд्рд░рдг рдХрд░рддा рд╣ै। рд╣िंрджी рдоें рдЗрд╕ рд╡िрдзा рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЪрд░рдгों рдоें рд╣ुрдЖ: 1. рдЙрдж्рднрд╡: рдк्рд░ाрдЪीрди рдПрд╡ं рдордз्рдпрдХाрд▓ीрди рдЖрдЦ्рдпाрди (рдЖрд░ंрдн – 1850) · рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк: рд╣िंрджी рдоें рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рдиी рд▓ेрдЦрди рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдЪрд░िрдд्рд░-рдЪिрдд्рд░рдг рдХी рдкрд░ंрдкрд░ा рдк्рд░ाрдЪीрди рдЧ्рд░ंрдеों (рдЬैрд╕े рдЬैрди ‘рдк्рд░рдмंрдз рдХोрд╢’, рд░ाрдЬрджрд░рдмाрд░ी рдк्рд░рд╢рд╕्рддिрдпाँ) рдФрд░ рдордз्рдпрдХाрд▓ीрди рднрдХ्рддि рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рджिрдЦрддी рд╣ै – рдЬैрд╕े ‘рднрдХ्рддрдоाрд▓’ (рдиाрднाрджाрд╕), рдЬिрд╕рдоें рднрдХ्рддों рдХे рдЬीрд╡рди-рдЪрд░िрдд्рд░ рдкрдж्рдп рдоें рд╣ैं, рдХिрди्рддु рдпрд╣ рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рдиी рдХे рдоाрдирдХों рдкрд░ рдЦрд░ा рдирд╣ीं рдЙрддрд░рддा। · рдИрд╕ाрдИ рдоिрд╢рдирд░िрдпों рдХा рдк्рд░рднाрд╡: 19рд╡ीं рд╕рджी рдоें рдИрд╕ाрдИ рдоिрд╢рдирд░िрдпों рдиे рд╕ंрддों рдПрд╡ं рдзрд░्рдордк्рд░рдЪाрд░рдХों рдХी рдЬीрд╡рдиिрдпाँ рд▓िрдЦीं, рдЬिрд╕рд╕े рдЧрдж्рдп рдоें рдЬीрд╡рдиी рд▓ेрдЦрди рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ुрдИ। 2. рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рдиी рдХा рдЖрд░ंрдн (1850–1900) · рдк्рд░рдердо рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рдпाрд╕: рд░ाрдорджाрд╕ рдЧौрдб़ рдХा ‘рджрдпाрдиंрдж рдЬीрд╡рди рдЪрд░िрдд्рд░’ (1890) рдФрд░ рд╢्рдпाрдорд╕ुंрджрд░ рджाрд╕ рдХा ‘рдЬीрд╡рди рдЪрд░िрдд्рд░ рдоाрд▓ा’ рд╢ृंрдЦрд▓ा। рдЗрд╕ рджौрд░ рдоें рдЕрдзिрдХрддрд░ рдЬीрд╡рдиिрдпाँ рд╕ंрддों, рд╕рдоाрдЬ рд╕ुрдзा...

рд╣िंрджी рдЖрдд्рдордХрдеा рдЙрдж्рднрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХीрдЬिрдП

рд╣िंрджी рдЖрдд्рдордХрдеा рдХी рдпाрдд्рд░ा рдПрдХ рд╕ोрд▓рд╣рд╡ीं рд╕рджी рдХे рд╡्рдпाрдкाрд░ी рдХी рдХाрд╡्рдпाрдд्рдордХ рдЖрдд्рдордХрдеा рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрдХрд░, рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдЖंрджोрд▓рди рдХे рджौрд░ाрди рдпрдеाрд░्рде рдХी рдЖрд╡ाрдЬ़ рдмрдирддी рд╣ै рдФрд░ рдЖрдЬ рджрд▓िрдд рдЪेрддрдиा, рд╕्рдд्рд░ी-рд╡िрдорд░्рд╢ рддрдХ рдлैрд▓ рдЪुрдХी рд╣ै। рдЗрд╕े рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдЗрдП рдЗрд╕рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХो рдкांрдЪ рдк्рд░рдоुрдЦ рдЪрд░рдгों рдоें рджेрдЦрддे рд╣ैं: ЁЯУЬ рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рдпुрдЧ (рдкрдж्рдп рд╕े рд╢ुрд░ुрдЖрдд) · рдкрд╣рд▓ी рдЖрдд्рдордХрдеा: рдмрдиाрд░рд╕ीрджाрд╕ рдЬैрди рдХा 'рдЕрд░्рдж्рдзрдХрдеाрдирдХ' (1641 рдИ.) рдм्рд░рдЬрднाрд╖ा рдкрдж्рдп рдоें рд▓िрдЦिрдд рдкрд╣рд▓ी рд░рдЪрдиा рд╣ै। · рдоौрд▓िрдХрддा: рдкрд╢्рдЪिрдоी рдк्рд░рднाрд╡ рдХे рдмिрдиा рд░рдЪिрдд рдпрд╣ рдХृрддि рдЕрдкрдиे рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдЬीрд╡рди рдХे рдЕрдиुрднрд╡ों, рдЧुрдг-рджोрд╖ों рдХे рдпрдеाрд░्рде рдЪिрдд्рд░рдг рдХे рд▓िрдП рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╣ै। · рджूрд╕рд░ी рдХрдб़ी: рдЗрд╕рдХे рдмाрдж 'рд╕्рд╡рд░рдЪिрдд рдЖрдд्рдордЪрд░िрдд' (1879) рд╕्рд╡ाрдоी рджрдпाрдиंрдж рд╕рд░рд╕्рд╡рддी рдж्рд╡ाрд░ा рд░рдЪिрдд рдкрд╣рд▓ी рдЧрдж्рдп рдЖрдд्рдордХрдеा рд╣ै। ✍️ рдЖрдзुрдиिрдХ рдХाрд▓ рдХा рдЙрджрдп (1880-1920) · рдк्рд░ेрд░рдгा: рдкрд╢्рдЪिрдоी рд╡िрдзाрдУं (рдЬैрд╕े рдл्рд░ैंрдХрд▓िрди рдХी рдЖрдд्рдордХрдеा) рдФрд░ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╢िрдХ्рд╖ा рдиे рдиिрдЬी рдЬीрд╡рди рдХो рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджिрдпा। · рдк्рд░рдпोрдЧ: рднाрд░рддेंрджु рд╣рд░िрд╢्рдЪंрдж्рд░ рдХा 'рдПрдХ рдХрд╣ाрдиी рдХुрдЫ рдЖрдкрдмीрддी рдХुрдЫ рдЬрдЧрдмीрддी' рдЙрдирдХे рдЬीрд╡рди рдХे рд╕ंрдШрд░्рд╖ों рдХा рдЬीрд╡ंрдд рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рд╣ै। · рд╡िрд╕्рддाрд░: рд╢्рдпाрдорд╕ुंрджрд░ рджाрд╕ рдХी 'рдоेрд░ी рдЖрдд्рдо рдХрд╣ाрдиी' (1943) рдиे рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрдУं ...

рд╣िंрджी рдПрдХांрдХी рдЙрдж्рднрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХीрдЬिрдП

рд╣िंрджी рдПрдХांрдХी (рдПрдХांрдХी рдиाрдЯрдХ) рдиाрдЯрдХ рд╡िрдзा рдХी рд╣ी рдПрдХ рд▓рдШु рдПрд╡ं рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рд╢ाрдЦा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдХрдеाрдирдХ, рд╕ंрд╡ाрдж рдФрд░ рдкाрдд्рд░ों рдХो рд╕ीрдоिрдд рд╕्рдеाрди рдПрд╡ं рд╕рдордп (рдПрдХ рдЕंрдХ) рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рднрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдЪрд░рдгों рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै: 1. рдЙрдж्рднрд╡: рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд░ूрдк (19рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдЕंрдд – 1920) · рдкृрд╖्рдарднूрдоि: рдПрдХांрдХी рдХा рдоूрд▓ рд░ूрдк рдкाрд╢्рдЪाрдд्рдп ‘рд╡рди-рдПрдХ्рдЯ рдк्рд▓े’ рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ै, рдХिंрддु рднाрд░рддेंрджु рдпुрдЧ рдоें рдиाрдЯрдХों рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдХुрдЫ рд▓рдШु рдиाрдЯ्рдп-рд░рдЪрдиाрдПँ рд╣ोрддी рдеीं, рдЬिрди्рд╣ें рдПрдХांрдХी рдХी рд╕ंрдЬ्рдЮा рдирд╣ीं рджी рдЧрдИ рдеी। · рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдк्рд░рдпाрд╕: рднाрд░рддेंрджु рд╣рд░िрд╢्рдЪंрдж्рд░ рдиे ‘рд╡ैрджिрдХी рд╣िंрд╕ा рд╣िंрд╕ा рди рднрд╡рддि’, ‘рдоुрдж्рд░ाрд░ाрдХ्рд╖рд╕’ рдЖрджि рдЫोрдЯे рдиाрдЯрдХ рд▓िрдЦे। рдЗрд╕ी рдХाрд▓ рдоें рдмाрд▓рдХृрд╖्рдг рднрдЯ्рдЯ, рдк्рд░рддाрдкрдиाрд░ाрдпрдг рдоिрд╢्рд░ рдХे рднी рд▓рдШु рд░ूрдк рдоिрд▓рддे рд╣ैं, рдХिंрддु рдПрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд╡िрдзा рдХे рд░ूрдк рдоें рдПрдХांрдХी рдХा рдЬрди्рдо рдмाрдж рдоें рд╣ुрдЖ। · рдЕрд╡рд░ोрдз: рдк्рд░ाрд░ंрдн рдоें рдПрдХांрдХी рдХो ‘рдиाрдЯрдХ рдХा рдЕрдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рд░ूрдк’ рд╕рдордЭा рдЬाрддा рдеा, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕े рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рдоाрди्рдпрддा рдирд╣ीं рдоिрд▓ी। 2. рдЙрдд्рдеाрди рдХाрд▓: рд░ेрдбिрдпो рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЖंрджोрд▓рди рдХा рдк्рд░рднाрд╡ (1930–1947) · рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░ेрд░рдХ: рдЖрдХाрд╢рд╡ाрдгी (рд░ेрдбिрдпो) рдХे рдк्рд░рд╕ाрд░ рдиे рдПрдХांрдХी рдХो рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдмрд▓ рджिрдпा, рдХ्рдпोंрдХि рд▓ंрдмे рдиाрдЯрдХों рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдЫोрдЯी, рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рд░рдЪрдиाрдПँ рд░ेрдбिрдпो рдХे...

рд╣िंрджी рдиाрдЯрдХ рдЙрдж्рднрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХीрдЬिрдП

рд╣िंрджी рдиाрдЯрдХ рдХा рдЙрдж्рднрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдЕрди्рдп рд╡िрдзाрдУं (рдХрд╡िрддा, рдХрд╣ाрдиी, рдЙрдкрди्рдпाрд╕) рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдХृрдд рдзीрдоा рд░рд╣ा, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдоें рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдпрдеाрд░्рде, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЪेрддрдиा рдФрд░ рд░ंрдЧрдоंрдЪीрдп рдк्рд░рдпोрдЧों рдХी рд╕рдоृрдж्рдз рдкрд░ंрдкрд░ा рд╣ै। рдиीрдЪे рдк्рд░рдоुрдЦ рдЪрд░рдгों рдоें рдЗрд╕рдХा рд╡िрд╡рд░рдг рдк्рд░рд╕्рддुрдд рд╣ै: 1. рдЙрдж्рднрд╡: рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рд▓ोрдХрдиाрдЯ्рдп рдПрд╡ं рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдк्рд░рдпोрдЧ (19рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдордз्рдп рддрдХ) · рд▓ोрдХрдиाрдЯ्рдп рдкрд░ंрдкрд░ा: рд░ाрдорд▓ीрд▓ा, рд░ाрд╕рд▓ीрд▓ा, рдиौрдЯंрдХी, рд╕्рд╡ांрдЧ, рдЦ्рдпाрд▓, рдпाрдд्рд░ा рдЖрджि рд▓ोрдХрд░ूрдкों рдоें рдиाрдЯрдХीрдпрддा рд╡िрдж्рдпрдоाрди рдеी, рдХिрди्рддु рдЖрдзुрдиिрдХ рд╣िंрджी рдиाрдЯрдХ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдкाрд╢्рдЪाрдд्рдп рд░ंрдЧрдоंрдЪ рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рд╣ुрдИ। · рднाрд░рддेंрджु рдкूрд░्рд╡: рдИрд╕ाрдИ рдоिрд╢рдирд░िрдпों рдФрд░ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдХंрдкрдиिрдпों рдХे рдиाрдЯрдХों рд╕े рдк्рд░ेрд░рдгा рдоिрд▓ी। рд╣िंрджी рдоें рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдиाрдЯрдХ ‘рд░ुрдХ्рдоिрдгी-рд╕्рд╡рдпंрд╡рд░’ (1851) – рд╢्рд░ीрдиिрд╡ाрд╕ рджाрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा, рдпрдж्рдпрдкि рдпрд╣ рдоैрдеिрд▓ी/рдЙрд░्рджू рдХे рдиिрдХрдЯ рдеा। 2. рднाрд░рддेंрджु рдпुрдЧ (1868–1885) – рд╣िंрджी рдиाрдЯрдХ рдХा рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рд╕्рд╡рд░्рдгрдХाрд▓ · рднाрд░рддेंрджु рд╣рд░िрд╢्рдЪंрдж्рд░ рдХो 'рд╣िंрджी рдиाрдЯрдХ рдХा рдЬрдирдХ' рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рди рдХेрд╡рд▓ рдиाрдЯрдХ рд▓िрдЦे, рдмрд▓्рдХि рд░ंрдЧрдоंрдЪीрдп рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рднी рдХिрдП। · рдк्рд░рдоुрдЦ рдиाрдЯрдХ: ‘рднाрд░рдд рджुрд░्рджрд╢ा’, ‘рдиीрд▓рджेрд╡ी’, ‘рдЕंрдзेрд░ рдирдЧрд░ी’, ‘рд╡ैрджिрдХी рд╣िंрд╕ा рд╣िंрд╕ा рди рднрд╡рддि’। · рд╡िрд╢ेрд╖рддा: рджेрд╢рднрдХ्рддि, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрдзाрд░, рд╡्рдпंрдЧ्рдп, рд╕ंрд╕्рдХृрдд рдП...

рдпрдорджीрдк рдиीрд░рдЬा рдоाрдзрд╡ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдХी рд╕рдоीрдХ्рд╖ा

‘рдпрдорджीрдк’ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें ‘рддृрддीрдп рд▓िंрдЧ’ рдпा рдХिрди्рдирд░ рд╕рдоुрджाрдп рдХी рдкीрдб़ा, рдЕрд╕्рдоिрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡ीрдп рд╕ंрд╡ेрджрдиाрдУं рдХो рдХेंрдж्рд░ рдоें рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓ी рдкрд╣рд▓ी рдЕрдЧ्рд░рдгी рдХृрддिрдпों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। рдбॉ. рдиीрд░рдЬा рдоाрдзрд╡ рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдЦिрдд рдпрд╣ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ 2002 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдЗрд╕рдиे рд╣ाрд╢िрдП рдкрд░ рдкрдб़े рдЗрд╕ рд╕рдоुрджाрдп рдХे рдЬीрд╡рди рдХो рдмрдб़ी рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓рддा рдФрд░ рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЙрдХेрд░ा рд╣ै। рдЖрдЗрдпे, рдЗрд╕ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХृрддि рдХी рд╡िрд╕्рддृрдд рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХрд░рддे рд╣ैं: ✍️ рд▓ेрдЦिрдХा рдХा рдкрд░िрдЪрдп · рдиाрдо: рдбॉ. рдиीрд░рдЬा рдоाрдзрд╡ · рдЬрди्рдо: 15 рдоाрд░्рдЪ 1962, рдЬौрдирдкुрд░ (рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢) · рдпोрдЧрджाрди: рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХी рдЖрдзुрдиिрдХ рдкीрдв़ी рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдорд╣िрд▓ा рдЙрдкрди्рдпाрд╕рдХाрд░, рдХрд╣ाрдиीрдХाрд░, рдиिрдмंрдзрдХाрд░, рдЕрдиुрд╡ाрджрдХ рдПрд╡ं рдХрд╡рдпिрдд्рд░ी рд╣ैं। рдЕрдкрдиे рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╣рдоेрд╢ा рд╕рдоाрдЬ рдХे рдЕрдирд╕ुрд▓рдЭे рдФрд░ рдЕрдирдЫुрдП рдкрд╣рд▓ुрдУं рдХो рд╕्рдеाрди рджिрдпा рд╣ै। рдЕрди्рдп рдк्рд░рдоुрдЦ рдХृрддिрдпों рдоें ‘рддेрдн्рдп: рд╕्рд╡рдзा’ (2004), ‘рдЧेрд╢े рдЬрдо्рдкा’ (2006), ‘рдЕрд╡рд░्рдг рдорд╣िрд▓ा рдХांрд╕्рдЯेрдмрд▓ рдХी рдбाрдпрд░ी’ (2010) рдФрд░ ‘рдд्рд░िрдкुрд░ा’ (2018) рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं। ЁЯУЦ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдХा рдкрд░िрдЪрдп рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡ · рдк्рд░рдХाрд╢рди: рд╡рд░्рд╖ 2002 рдоें ‘рд╕ाрдордпिрдХ рдк्рд░рдХाрд╢рди’, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢िрдд। · рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рдорд╣рдд्рд╡: рдпрд╣ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рд╣िрди्рджी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдХिрди्рдирд░ों рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рдк्рд░рдердо рдЙрдкрди्рдпाрд╕ों рдоें рд╕े рдПрдХ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдиे ‘рдХिрди्рдирд░ ...